Elf jaar lang stonden de belangrijkste geluidsafspraken rond Schiphol in geen enkel wetboek. Per 1 november is dat voorbij: het nieuwe Luchthavenverkeerbesluit (LVB) is dinsdag 27 oktober gepubliceerd in het Staatsblad en beëindigt de gedoogsituatie die sinds 2015 bestond. Omwonenden kunnen zich voortaan wél ergens op beroepen — en dat “ergens” telt ineens 148 handhavingspunten.
Sinds 2015 werden de regels uit het oude LVB niet meer gehandhaafd. Schiphol, luchtverkeersleiding en overheid hadden in de praktijk andere afspraken gemaakt over de beste manier om te vliegen: aangenaam pragmatisch, juridisch rampzalig. Die afspraken waren namelijk nergens vastgelegd, waardoor omwonenden zich er bij de rechter niet op konden beroepen. Aan die situatie komt nu een einde.1
148 handhavingspunten en een plafond van 478.000 vluchten
Het oude besluit telde 35 handhavingspunten; het nieuwe 148. Die punten bepalen hoeveel geluid er per jaar mag voorkomen op verschillende locaties rond de luchthaven. Nadert Schiphol zo’n grens, dan moet de luchthaven ingrijpen; wordt hij daadwerkelijk overschreden, dan kan de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) handhaven. Daarnaast staat er een maximum van 478.000 vliegtuigbewegingen per jaar — net zolang tot het geluidsdoel is bereikt: 20 procent minder ernstig gehinderden rond de luchthaven.1 Het besluit legt bovendien vast welke start- en landingsbanen het meest worden gebruikt, op basis van de minste hinder voor de omgeving.1
Eerst stiller, dan pas groei
Pas als dat geluidsdoel is gehaald, ontstaat er ruimte voor groei, tot een maximum van 500.000 bewegingen. Ook dan geldt: alleen als de geluidbelasting verder afneemt. Van de geluidswinst gaat 50 procent naar de omgeving en de andere helft naar extra vluchten, en de Eerste en Tweede Kamer worden betrokken zodra die groeisystematiek wordt aangezet.1 Dat de economische belangen niet opzij zijn geschoven, mag ook gezegd worden: Schiphol is goed voor ruim 110.000 banen (68.000 mensen werken direct op de luchthaven, nog eens 45.000 bij toeleveranciers en verbonden organisaties) en ruim 300 directe bestemmingen. Minister Vincent Karremans noemde het besluit “een mijlpaal, met een goede balans tussen de belangen van omwonenden en de economie”.1
Wat het besluit (nog) niet vertelt
“Ernstig gehinderden” is geen optelling van klachtbrieven, maar een berekende grootheid. Het nieuwsbericht zegt er niet bij welk referentiejaar en welk rekenmodel de 20 procent reductie bepalen, en evenmin wanneer dat doel naar verwachting is gehaald. Handhaven op een berekening kan prima — al verdient zo’n rekenmachine dan wel een eigen auditdienst. Voor omwonenden is de komende tijd vooral een kwestie van afwachten: de regels staan er, de eerste praktijktoets moet nog komen.
Ook in het nieuws
Verder deze week: nieuwe verplichte afspraken over de inzameling en recycling van matrassen, met als doel 75 procent inzameling in 20282; een RIVM-kennisnotitie over de werking van maatregelgebieden in het luchtkwaliteitsinstrument CIMLK3; en minister Van Essen die op 27 en 28 oktober de VN-biodiversiteitstop COP17 in Jerevan bezoekt4.
Bronnen
- Rijksoverheid — Luchthavenverkeerbesluit Schiphol gepubliceerd in staatsblad, regels per 1 november van kracht (27 oktober 2026) rijksoverheid.nl ↩
- Rijksoverheid — Nieuwe afspraken voor meer recycling van oude matrassen (26 oktober 2026) rijksoverheid.nl ↩
- RIVM — Werking van maatregelgebieden in CIMLK (kennisnotitie, 27 oktober 2026) rivm.nl ↩
- Rijksoverheid — Minister Van Essen naar VN-top voor afspraken over natuur (26 oktober 2026) rijksoverheid.nl ↩