Benzine, diesel, hybride, plug-in hybride of helemaal elektrisch: wat kost een kilometer écht, en wat stoot hij uit als je ook de fabriek en het schip meerekent? We zetten de cijfers op een rij voor de Nederlandse koper. En nee, de uitkomst is niet helemaal wat de folders je willen doen geloven.
De kilometerprijs: wie wint?
Laten we beginnen met het voor de hand liggende: de prijs aan de pomp en aan de stekker. Met de huidige prijzen — rond de €2,43 per liter benzine en €0,24 tot €0,32 per kilowattuur thuis1 — is het verschil ronduit groot. Wie 100 kilometer rijdt in een gemiddelde benzineauto (1 op 15) betaalt zo’n €15,80. Dezelfde afstand kost met een elektrische auto die thuis laadt ongeveer €5,60. Dat is geen detail meer; dat is het verschil tussen elke maand wéér uitgebreid tanken, of een laadpaal die het werk stilletjes ’s nachts opknapt terwijl jij slaapt. De slimste werknemer van het gezin, zou je bijna zeggen.
Maar let op: wie uitsluitend afhankelijk is van snelladers langs de snelweg, ziet dat voordeel flink krimpen. Snelladen kost al gauw €14 per 100 kilometer — bijna benzineniveau. De grafiek laat ook zien waar de plug-in hybride in de praktijk uitkomt: met ruim €9 per 100 kilometer zit hij tussen de full hybrid en het zware openbare laden in. Dat is de prijs van een auto die het eigenlijk van twee walletjes wil proeven.
De aanschaf is niet het hele verhaal
Een elektrische auto is gemiddeld duurder in de showroom, ongeveer 10 tot 20 procent duurder in de verzekering, en de fiscale voordelen van weleer zijn aan het afbouwen: de volledige vrijstelling van wegenbelasting is verleden tijd en de bijtelling kruipt omhoog.5 Daar staat tegenover dat een EV zo’n 30 procent minder aan onderhoud en reparaties vraagt — geen oliewissel, geen distributieriem, veel minder slijtageonderdelen.5 Over de hele rit gerekend wint de elektrische auto op totale kosten als je veel kilometers maakt én (vooral) thuis of op het werk kunt laden. Rijd je weinig, of is de dichtstbijzijnde laadpaal een dotted line op de kaart? Dan is een full hybrid of zuinige benzine in geld vaak nog steeds de verstandigste keuze. De aanschafprijs liegt soms; de kilometerprijs niet.
En de uitstoot? Dan moet je de hele levenscyclus meenemen
Het vaste verwijt — “maar die batterij komt uit een vuile fabriek!” — verdienen we serieus te nemen. Dus dat doen we. De productie van een elektrische auto stoot inderdaad ongeveer 40 procent meer CO₂ uit dan die van een benzineauto, vooral door de batterij. Maar die voorsprong van de benzineauto is verdwenen na zo’n 17.000 kilometer, aldus het ICCT: daarna rijdt de EV zich elke kilometer verder schoon.2 Over de hele levenscyclus, inclusief productie, brandstofwinning, transport en onderhoud, komt een elektrische auto op de verwachte Europese stroommix uit op 63 gram CO₂-equivalent per kilometer. Een benzineauto: 235 gram. Een plug-in hybride, in de praktijk gerekend met echt laadgedrag: 163 gram.2
Wat moeten we nou met de plug-in hybride?
De PHEV is de belhamel van het verhaal. Op papier spoort hij met 24 gram CO₂ per kilometer; in de praktijk, gemeten door de boordcomputers van honderdduizenden Europese auto’s, is dat eerder 145 gram — zes keer zoveel, en slechts een fractie schoner dan een gewone benzineauto.4 Dat is geen nieuw verschijnsel: al in 2020 lieten ICCT en Fraunhofer ISI zien dat plug-in hybrides in het echte leven twee tot vier keer meer verbruikten dan in de testcyclus.3 Niet omdat de techniek niet deugt, maar omdat mensen simpelweg te weinig opladen. Een PHEV is een prima keuze voor wie dagelijks de stekker erin zet en toch af en toe ver wil reizen; voor wie dat niet van plan is, is het een duur gevoel van zekerheid.
Conclusie: de stekker wint — mits je erbij kunt
Alles bij elkaar — aanschaf, gebruik, onderhoud, belastingen én de volledige levenscyclus — is de elektrische auto zowel de goedkoopste als de schoonste keuze, op één voorwaarde: je moet (grotendeels) zelf kunnen laden, bij voorkeur thuis. Lukt dat niet, dan is de full hybrid de eerlijke tweede keuze: niet spannend, wel zuinig. En de plug-in hybride? Die is het duidelijkst voor wie bereid is hem ook echt in te steken. Anders is het een broek met bretellen én een riem: dubbel zo duur, terwijl er maar één broek is om op te houden.
De cijfers zijn gemiddelden; prijzen en fiscale regelingen wijzigen jaarlijks. Controleer vóór aankoop de actuele tarieven en regels, onder meer via Belastingdienst en RDW.
Bronnen
- Milieu Centraal — Opladen elektrische auto: laadtarieven thuis, openbaar en snelladen (2026) milieucentraal.nl ↩
- ICCT — Electric cars’ life cycle analysis emissions – Europe (juli 2025) theicct.org ↩
- ICCT & Fraunhofer ISI — Real-world usage of plug-in hybrid electric vehicles: fuel consumption, electric driving and CO₂ emissions (september 2020) theicct.org ↩
- Transport & Environment — Misleading plug-in hybrid emissions figures risk cheating consumers (analyse van OBFCM-data, oktober 2026) transportenvironment.org ↩
- Milieu Centraal — Wat kost een elektrische auto? (verzekering, onderhoud, totale kosten, 2026) milieucentraal.nl ↩