stikstofdepositie Natura 2000

Slechts bij 31% van de Natura 2000-natuur zit stikstof onder de kritische grens

In 2024 had slechts 31% van alle stikstofgevoelige natuur in Nederlandse Natura 2000-gebieden een stikstofneerslag onder de kritische depositiewaarde (KDW).1 Deze drempel geeft aan vanaf welke hoeveelheid stikstof de natuur schade kan ondervinden en zeldzame plantensoorten kunnen verdwijnen. In 2023 lag dit percentage nog op 30%.

Nederlandse heidevlakte met jeneverbesstruiken in ochtendmist
Figuur 1 — Kwetsbare natuur: vanaf een bepaalde stikstofneerslag verdwijnen juist de zeldzame plantensoorten.

De Omgevingswet stelt ambitieuze doelen: 40 procent in 2025, 50 procent in 2030 en zelfs 74 procent in 2035. Het afgelopen jaar is er echter slechts een bescheiden vooruitgang geboekt van één procentpunt — een aanzienlijke uitdaging blijft dus bestaan.

Balkendiagram aandeel stikstofgevoelig Natura 2000-oppervlak onder de KDW: 2023 30 procent, 2024 31 procent, wettelijke doelen 40 procent in 2025, 50 procent in 2030, 74 procent in 2035
Figuur 2 — Gemeten aandeel versus de wettelijke doelen: de lijn stijgt, maar veel langzamer dan de wet vraagt. Klik voor grootbeeld.

Er is wel sprake van een duidelijke verbetering. Tussen 2005 en 2024 daalde de totale stikstofneerslag op deze gebieden met ongeveer 29 procent. De hoeveelheid stikstof die boven de kritische depositiewaarde (KDW) uitsteekt, is in die periode zelfs met 53 procent afgenomen — wat neerkomt op een ruime halvering. De afname verschilt per bron: de bijdrage van de Nederlandse industrie en het verkeer daalde met 37 procent, die van de Nederlandse landbouw met 15 procent en de neerslag afkomstig uit buitenlandse bronnen met 29 procent.1

Bloemige weide met koeien in de verte onder een lichte lucht
Figuur 3 — Elke bron telt mee: industrie, verkeer, landbouw én import via de lucht.

Toch blijft nog altijd ruim twee derde van het stikstofgevoelige oppervlak overbelast. Daarenboven dient een belangrijke kanttekening te worden geplaatst bij de cijfers: het RIVM heeft de hele reeks vanaf 2005 opnieuw doorgerekend met de meest recente gegevens en inzichten, waardoor oudere cijfers kunnen afwijken van eerdere publicaties.1

Bronnen

  1. RIVM — Monitor stikstofdepositie in Natura 2000-gebieden 2026 (publicatie 2 oktober 2026) rivm.nl ↩

Een reactie plaatsen

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *